Perkozy na jeziorze w Mogilnie

Perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus), ang. Great Crested Grebe, jest najpospolitszym polskim perkozem. Samiec i samica mają jednakowe upierzenie. W szacie godowej na głowie widać podwójny, czarny czub, a po bokach i poniżej głowy rdzawo-czarną krezę. W szacie spoczynkowej boki głowy są białawe, a czuba i kryzy praktycznie nie widać. Od innych perkozów w tej szacie łatwo je odróżnić po brązowawym pasku, na białym tle (nie zachodzi na czarny wierzch głowy) łączącym kąt dzioba i oko. Młode są na całym ciele czarno-biało paskowane, gdy podrosną paski są jeszcze widoczne na szyi. Są znakomitymi pływakami i nurkami, lecz z powodu nóg przesuniętych do tyłu na lądzie poruszają się bardzo niezgrabnie. Perkozy większość czasu spędzają na otwartej wodzie, gdzie nurkują po pożywienie, którym są ryby (najczęściej wielkości 10-15cm) i inne drobne zwierzęta wodne. Nurkuje najgłębiej z krajowych perkozów, bo nawet aż na 30 metrów.

Na początku sezonu lęgowego perkozy wykonują długie i skomplikowane tańce godowe. Najczęściej występuje rytuał, w którym dwa ptaki, z wyciągniętymi szyjami i rozpostartymi ozdobami, płyną w swoim kierunku. W bliskiej odległości zaczynają energicznie potrząsać głowami na boki. Wydają przy tym charakterystyczne, ostre i krótkie dźwięki. Perkoz dwuczuby gnieździ się na wodach stojących, najczęściej z dużą ilością roślinności wynurzonej i szerokim pasem trzcin. Choć czasami także na praktycznie pozbawionych roślinności, dużych zbiornikach zaporowych. Gniazdo buduje pływające albo oparte na roślinności, najczęściej dobrze wśród niej ukryte. Samica w końcu kwietnia składa 2-5 jaj, które na początku są biało-niebieskie, ale później w skutek fermentacji roślin użytych do budowy gniazda stają się zielonkawo-białe lub beżowe. Czasami dwa lęgi w roku. Osobnik wysiadujący jaja, chcąc być jak najmniej widocznym, \”rozpłaszcza\” ciało na gnieździe, a wyciągniętą szyję trzyma równolegle do powierzchni wody. Kiedy zaś schodzi z gniazda, jaja przykrywa warstwą roślinności. Ptaki te są zagniazdownikami. Pisklęta wykluwają się po 28 dniach. pisklęta pozostają pod opieką rodziców 10 do 11 tygodni i nawet jesienią da się słyszeć żałosne dopominania młodych o pokarm. Pomimo tego, że od razu po wykluciu potrafią pływać i nurkować to przez pierwsze 3 tygodnie często poruszają się na grzbiecie dorosłego osobnika. Karmione są drobnymi bezkręgowcami, ślimakami,rybkami, oraz piórami rodziców, dzięki czemu przyzwyczajają się do wydalania m.in. rybich łusek.

Ptak w Polsce objęty ochroną gatunkową ścisłą, lokalnie zagrożony przez rybaków tępiących go jako szkodnika rybackiego. (I | fot. Wacek)