Powiatowy statut unieważniony

Przypomnijmy, że 23 listopada 2018 roku tuż po wyborze nowych władz powiatu, Bartosz Nowacki zapowiedział, że zamierza powołać płatnego – etatowego członka zarządu, jakim miałby być Tomasz Krzesiński. Jednak, aby do tego doszło na jednej z pierwszych sesji rozpoczęto procedurę zmiany statutu powiatu. Ostatecznie w trakcie sesji 1 marca tego roku uchwalono nowy statut, w którym zapisano, że w zarządzie może zasiadać poza starostą i wicestarostą od 2 do 3 członków.

Uchwałę tę zakwestionował wojewoda kujawsko-pomorski Mikołaj Bogdanowicz. Według służb wojewody, radni uchwalając nowy statut w sposób istotny naruszyli przepisy prawa, co skutkuje stwierdzeniem nieważności tej uchwały. Jednym ze stawianych zarzutów jest fakt, że liczba członków zarządu powinna być określona precyzyjnie, a nie przedziałem od 2 do 3. Jednocześnie statut nie zawiera również regulacji dotyczących zasad i trybu działania komisji skarg, wniosków i petycji oraz zasad tworzenia klubów radnych, do czego obligują stosowne przepisy prawa.

Organ nadzoru wskazał również inne nieprawidłowości w treści Statutu Powiatu Mogileńskiego. Jedną z nich jest nieprawidłowe przyznanie przewodniczącemu rady kompetencji reprezentowania rady na zewnątrz oraz koordynowanie prac komisji rady. Zgodnie z prawem zadania przewodniczącego polegają jedynie na organizowaniu pracy rady oraz zwoływaniu i prowadzeniu jej obrad. Przewodniczący rady nie ma uprawnień, aby zwoływać i prowadzić posiedzenia komisji czy też je kontrolować.

Wojewoda zwrócił uwagę także na zapis mówiący o nakazie przez przewodniczącego opuszczenia sali obrad rady osobie z publiczności, która swoim zachowaniem zakłóca porządek obrad lub narusza powagę sesji. W ocenie organu nadzoru zapis taki jest niezgodny z obowiązującym prawem. Narusza on m.in. Konstytucję RP oraz wszelkie zasady jawności i dostępu obywateli do informacji publicznej. Zgodnie z prawem, w przypadku zakłócania porządku publicznego, przewodniczący powinien wezwać policję lub straż miejską, które mają odpowiednie umocowania prawne do interweniowania w takich przypadkach.

W statucie brakuje zapisu mówiącego o obywatelskiej inicjatywie uchwałodawczej. Obecnie tylko radny, przewodniczący, klub radnych, czy też zarząd mogą występować z inicjatywą podjęcia uchwały, stanowiska, oświadczenia, deklaracji lub postanowienia proceduralnego. Błędnie także postanowiono, że nagrania z sesji będą przechowywane jedynie do końca danej kadencji rady. Według wojewody powinny one być dostępne bez ograniczeń czasowych tak, aby w każdej chwili miał do nich dostęp każdy obywatel.

W rozstrzygnięciu nadzorczym wojewody znalazło się również kilka innych spraw, jak chociażby ograniczanie dostępu do protokołów z sesji, które udostępniane miały być dopiero po ich zatwierdzeniu na kolejnej sesji. Według wyroków sądów, takie zapisy ograniczają obywatelom dostęp do informacji publicznej, a zgodnie z prawem działalność organów powiatu jest jawna. Jednocześnie ograniczenia w dostępie do dokumentów określa stosowna ustawa, a sam statut nie powinien posiadać takich regulacji. Sam statut powiatu powinien tylko określać techniczne warunki dostępu do dokumentów organów powiatu.

Rozstrzygniecie nadzorcze jest ostateczne. Jednocześnie na rozstrzygniecie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Co ciekawe, 4 kwietnia organ nadzoru wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały dotyczącej nowego statutu. Wskazał on w piśmie do przewodniczącego rady, że uchwała została podjęta z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Jednakże w wyznaczonym terminie przewodniczący nie odniósł się do przedstawionych przez wojewodę zarzutów. Tym samym organ nadzoru podtrzymał swoje stanowisko o stwierdzeniu nieważności powyższej uchwały. (PK)

Pełna treść rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody